Er zijn ontwikkelingen binnen de overheid zoals de Kenia ICT Board en ontwikkelingen op de mobiele markt, daarnaast ontstaan veel initiatieven van ICT gebruikers. Sommige initiatieven bestaan al lang, zo geeft NairoBits (met Nederlandse roots) sinds 1999 jongeren de mogelijkheid zich via ICT te uiten.

Een jaar geleden startte iHub (medegefinancierd door Hivos); een open community voor onder andere technici, hackers, ontwerpers en investeerders. De iHub genereert ideeën en is gestart door en van de bekendste en succesvolste organisaties in Kenia: Ushahidi.

Ushahidi is ontstaan tijdens het verkiezingsgeweld in 2008. Ze lanceerden een website waar gebruikers via telefoon of internet konden aangeven waar gevechten plaats vonden. Deze kennis om data te verzamelen en duidelijk in kaart te brengen wordt verbeterd en nog steeds ingezet, bijvoorbeeld om vermisten in kaart te brengen bij de Haïti aardbeving. ICT staat in Nairobi midden in het leven, waarbij ook aandacht wordt besteed aan mogelijk negatieve gevolgen van ICT, bijvoorbeeld de veiligheid van kinderen.

Er zijn nog genoeg uitdagingen voor ICT ondernemingen in Nairobi, waaronder het gebrek aan elektriciteit en de laaggeletterdheid van de bevolking. Er zijn echter nog veel meer signalen waaruit blijkt dat de ICT sector een enorme vlucht kan gaan nemen. Internetverbindingen worden sneller en goedkoper en wellicht gaat de 100$ laptop de komende jaren voor een sterke groei in ICT gebruik gaan zorgen.

Dit artikel verscheen eerder op ContentGirls

Trainees van NCSI organiseerden donderdag 7 april een workshop over crowdsourcing. Tijdens de bijeenkomst passeerden vier voorbeelden van crowdsourcing de revue; het project voor Bureau Jeugdzorg van de trainees zelf, AmsterdamOpent uit dezelfde gemeente, Maakhetveilig voor het ministerie van Binnenlandse Zaken en de een oefening crowdsourcing tijdens de bijeenkomst voor het Recreatieschap Zuid Holland. Aan het einde van de bijeenkomst zijn drie punten bij mij blijven hangen om crowdsourcing zinnig te maken, over de beloning werden aanwezigen het echter niet eens.

Hou de vraag simpel

Volgens Gijs van Rijn van AmsterdamOpent is het belangrijk de vraag simpel te houden. Een slecht geformuleerde vraag krijgt onduidelijke antwoorden. Gijs geeft aan de tijd te nemen om een goede vraag te formuleren en eventueel de vraag bij te stellen.

Maak niet iedereen tot de doelgroep

Voor het maken van een goede communicatiestrategie is een duidelijk, afgebakende doelgroep noodzakelijk. Maakhetveilig stond open voor iedereen, maar er werden vooral bijdragen gevraagd van medewerkers uit de publieke sector. Dat een brede doelgroep niet zinnig is, bleek toen een link naar Maakhetveilig via GeenStijl breed werd verspreid. Hierdoor kwamen veel mensen eenmalig naar de site, bekeken wat pagina’s en vertrokken weer. Op zich geen probleem, maar het schiet het doel van ideeën verzamelen voorbij. Moraal van het verhaal? Een discussie die zich richt op iedereen, betrekt niemand.

Hou offline bijeenkomsten

Ook offline kunnen ideeën worden gegenereerd en crowdsourcing moet niet alleen online plaatsvinden. Bij AmsterdamOpent werden aan het begin van het traject vier fysieke bijeenkomsten georganiseerd om de meest aansprekende thema’s te bepalen. Bij de bijeenkomst van NSCI bleek direct het enthousiasme toen aanwezige bezoekers ideeën mochten spuien rond de vraag: Hoe maken we Rotterdamse parken aantrekkelijk voor jongeren?

Wel of niet belonen?

De sprekers waren het niet eens over het belonen van de deelnemers. De winnaar van het Jeugdzorgproject van NSCI gaf aan meer aandacht te hebben besteed aan zijn voorstel, omdat er een mogelijkheid was om een iPad te winnen. Bureau KLB besloot samen met het ministerie van Binnenlandse Zaken uiteindelijk geen gebruik te maken van een beloning (waarbij de winnaar bepaald zou worden door een jury). Het was volgens hen onmogelijk 1 persoon te benoemen als bedenker van het idee, als verschillende mensen op het idee kunnen reageren en het idee zo verbeteren. Daarbij, zo vond spreker Kees Le Bansch, is het onmogelijk 1 idee als beste idee uit te roepen. Wat bijvoorbeeld werkt bij de ene organisatie om de veiligheid te verbeteren, hoeft in de andere organisatie helemaal niet zo goed te werken.

Oplossing voor Maakhetveilig was de mogelijkheid om oplossingen te ‘adopteren’ in de ideeënwerkplaats. Zo kon een idee door een organisatie verder worden uitgewerkt en de ‘beloning’ voor de crowdsourcers was het feit dat er daadwerkelijk met hun idee aan de slag werd gegaan.

Hoe denken jullie over een beloning bij crowdsourcing? Zouden jullie meedoen aan zo’n oproep zonder beloning, of zou je juist alleen meedoen als er een beloning tegenover staat?

Dit artikel verscheen eerder op ContentGirls

Het kan zijn dat ContentGirls niet in de internetcafe’s komen (daar zie ik vooral mannen) of dat ik niet goed genoeg heb gezocht, maar het is waarschijnlijk dat er nog weinig West-Afrikaanse vrouwen zijn die content voor op internet maken. Hoewel landen en regio’s in West-Afrika onderling sterk verschillen, zijn er grofweg (en dus ongenuanceerd) drie belangrijke redenen voor het geringe aantal ContentGirls; er is een gebrek aan middelen, aan educatie en de cultuur in sommige landen maakt het zowel de ontwikkeling van ‘content’ als de ‘girls’ erg lastig.

Hoewel ICT een groeiende sector is in Afrika, heeft nu nog een beperkt deel van de inwoners toegang tot een computer of internet. ICT apparatuur is voor veel Afrikanen niet te betalen en de apparaten gaan door het zand, stof en de hitte snel kapot. Daarnaast rekent Microsoft topman Dr Cheick Diarra op Business Africa voor dat een internetverbinding in huis voor een Afrikaan drie keer zo duur is in vergelijking met een Amerikaan.

Educatie is een tweede probleem: in Mali gaat 50% van de kinderen naar de basisschool, het aantal kinderen dat naar de middelbare school of zelfs het hoger onderwijs gaat is nog kleiner, zo weet een Franse docent ons te vertellen. Analfabetisme is groot [zie bijvoorbeeld wat data uit deze presentatie] en zonder onderwijs zullen deze jongeren nooit verhalen kunnen schrijven. Daarbij komt nog dat de meeste content op internet in het Engels of Frans is, talen die (geschoolde) jongeren vaak niet niet vloeiend lezen of schrijven. Verhalen in het Ghaneese Twi, Malinese Bamana of het Senegaleese Wolof hebben waarschijnlijk weinig lezers en helemaal weinig internetfollowers.

Hoewel veel vrouwen in de stedelijke gebieden dezelfde kansen hebben als mannen, geldt dat niet in sommige rurale gebieden. De vrouw runt het huishouden en is er weinig tijd voor opleiding of bredere ontwikkeling. Niet alle vrouwen hebben zoveel kansen als de mannen. Daarbij is de opleiding van jongeren niet altijd uitdagend; jongeren leren op school de belangrijkste zaken als lezen, schrijven, rekenen en een computer gebruiken (uit een boek, dat dan weer wel), maar, zo verzuchtte een Duitse vrijwilligster, “ze leren niet voor zichzelf denken”. Jongeren worden nog te weinig opgeleid om zelf te denken en zelf content te ontwikkelen.

Ondanks deze moeilijkheden, zullen er best West-Afrikaanse ContentGirls zijn en zal hun aantal alleen maar groeien. Steeds meer kinderen (maar nog steeds te weinig) gaan naar school en ICT is een aansprekend onderwerp voor jongeren, niet in de laatste plaats door Facebook. Internet op de telefoon is in opkomst en met een groeiende ICT afzetmarkt in Afrika zullen betere (=zand-bestendige) computers worden ontwikkeld. Ondertussen is het misschien aan ons om ContentGirls internationaal te maken en Afrikaanse ContentGirls een podium te geven.

Dit artikel verscheen eerder op ContentGirls

Het belangrijkste doel van onze reis is om veel te gaan zien, maar de professionele interesse naar ICT-gebruik blijft. Indien mogelijk schrijf ik over ICT in Afrika, over de invloed van ICT op het dagelijks leven of de kansen die mobiele telefonie biedt . Voor de reis heb ik al wat uitgezocht over het gebruik van mobieltjes, internet en internet op mobieltjes.

Veel mensen hebben een mobieltje, maar weinig mensen hebben internet thuis. Dat laatste is eigenlijk heel gunstig voor ons, want dan zullen er veel internetcafés zijn. Het is als toerist moeilijker in Europa een internetcafé te vinden dan in Afrika.

In praktijk valt het mee met het eenrichtingsverkeer; opdrachtgevers en onderzoekers overleggen over de beste manier om het onderzoek vorm te geven; er is ruimte voor de opmerkingen van respondenten over het onderzoek en de opdrachtgever kan op basis van een draftversie aangeven wat ze nog meer uitgezocht zouden willen hebben. Maar is dat 2.0?

2.0 staat voor interactie, wat voor de onderzoeker 2.0 (of onderzoek 2.0) betekent dat in alle fases van het onderzoek interactie is tussen opdrachtgever, onderzoeker en respondenten. Dat houdt bijvoorbeeld in dat respondenten mee kunnen denken over de onderzoeksvraag en de onderzoeksmethode; opdrachtgevers kunnen meewerken aan de data analyse en er wordt gezamenlijk gewerkt aan de rapportage.

Het is leuk om te zien hoe onderzoekers inmiddels vorm geven aan onderzoek 2.0. Begin augustus gaf Econsultanty iedereen de mogelijkheid een onderzoeksvraag voor hun onderzoek te bedenken, op de site van het Pew Internet & American Life Project staat altijd een feit uit hun onderzoek te lezen en bij andere bureaus worden panels, communities. Het onderzoek over open data zorgde ook voor wat vragen voor Dialogic op Twitter. Wellicht krijgen we in de toekomst bijdragen van respondenten op online rapportages zodat we verdiepende inzichten krijgen in de statistieken (‘maar waarom kiezen respondenten nu voor A in plaats van B?). Volop interactie.

De interessante vraag is of het nodig is om opdrachtgevers en respondenten te betrekken bij alle fases van het onderzoek. Bij een enquête telt ieders mening even zwaar, wanneer respondenten meeschrijven aan de rapportage komt de mening van de beste schrijver wellicht te veel naar voren. Daarnaast wordt veel onderzoek juist door een onafhankelijk bureau uitgevoerd, zodat respondenten ‘vrij’ kunnen praten. Is contact tussen respondenten en opdrachtgever wel wenselijk als het bijvoorbeeld om een evaluatieonderzoek van de opdrachtgever gaat? Bestaat er dan wel onderzoek 2.0 of zijn het vooral aspecten van (web) 2.0 die hier en daar te implementeren zijn?

Web 1.0: Het internet als flyer
Web 1.0 is een woord wat pas werd gebruikt toen Tim O’Reilly in 2005 de term web 2.0 introduceerde. Web 1.0 geeft aan dat internet in haar beginjaren eigenlijk niets meer dan een online flyer was. Bedrijven en organisaties hadden een website waarin ze vertelden wat voor soort organisatie ze waren en de consumenten, die konden lezen wat er op die site stond. Web 1.0 staat voor statische sites, niet-interactieve sites en applicaties die een eigenaar hebben.

Web 2.0: Het internet wordt interactief
Web 2.0 is goed te begrijpen, wanneer het wordt vergeleken met web 1.0. In plaats van de reclamefolder zijn Web 2.0 sites niet statisch; het zijn blogs waarop steeds nieuwe informatie wordt gezet. Web 2.0 sites zijn interactief, bezoekers kunnen reacties plaatsen en gezamenlijk kunnen encyclopedieën met veel onzin of zonder veel onzin worden gemaakt. Daarbij is een web 2.0 applicatie een open source applicatie (bijvoorbeeld Firefox) waarbij iedereen de applicatie kan gebruiken en kan bewerken.

In het kort is bij web 2.0 de gebruiker steeds meer centraal komen te staan en heeft hiermee een actieve rol in het maken van eigen media op YouTube, Flickr of op een eigen blog. Zoals de experts zeggen; web 2.0 is de verschuiving van een informatief internet naar een interactief internet.

Web 3.0: Apparaten op het internet
Over web 3.0 bestaat nog veel discussie. Het wordt het semantische web genoemd, maar ook het Future Internet (link naar een filmpje) en Internet of Things (link naar een ander filmpje). In web 3.0 zijn apparaten gekoppeld aan het internet, waardoor ook apparaten (‘dingen’) informatie kunnen toevoegen aan het internet. Zo voegt een mobiele telefoon met GPS een locatie toe aan bijvoorbeeld een foto.

In web 3.0 wordt data van gebruikers en apparaten aan elkaar gekoppeld, wat veel nieuwe diensten mogelijk maakt. Van een reclamebord a la Minority Report dat je vertelt dat je favoriete merk een nieuwe soort spijkerbroek heeft gelanceerd tot een internet applicatie die hulpdiensten kan vertellen hoeveel mensen er op een bepaalde locatie zijn met behulp van de GPS applicaties op mobiele telefoons. Uitdagingen binnen web 3.0 zitten vooral in de sfeer van privacy, want wil je eigenlijk wel dat een reclamebord weet waar je bent?

Ronald van de Buld onderzocht voor zijn thesis voor de Nyenrode Business Universiteit de “Maatregelen om als individu op een goede, gezonde wijze om te gaan met Information Overload”. Het onderzoek omvat een literatuurstudie, gesprekken met experts en een enquête. De omvangrijke thesis leidt uiteindelijk tot de conclusie dat Information Overload een serieus probleem is, zowel voor individuen en de maatschappij, waarvoor geen definitieve oplossing is. Wanneer iemand zijn of haar Information Overload wil aanpakken ‘moet er een voortdurende cyclus van verbetering en verfijning toegepast worden’.

Hij noemt middelen om met Information Overload om te gaan in een bijlage, maar helaas moet de lezer zich door behoorlijk wat informatie heen werken om alle middelen op hun waarde te kunnen schatten. De Persoonlijke diagnose kenniswerker op pagina 130 is dan wel weer handig. Neem die door of je lijdt aan Information Overload en check eventueel de bijlage met middelen. Ben je meer van de praktische tips, kijk dan op Lifehacking.nl. Zo. Heb ik je Information Overload van vandaag verminderd met het lezen van 141 pagina’s.

Zoals we richting het jaar 2000 steeds meer bedrijven zagen die 2000 in hun naam hadden staan, zo wordt er steeds vaker 2.0 (en soms 3.0) achter beroepen en organisaties gezet. Ambtenaar 2.0 is bekend, maar analoog aan web 2.0 en web 3.0 bestaat ook Bibliotheek 2.0, Werken 2.0, Gezondheid 2.0 en Boer 2.0. Daarnaast vind ik op internet Beweging 3.0, Marketing 3.0 en Museum 3.0.

Het thema wat ik het meest als het mijne beschouw; Onderzoek 2.0 bestaat ook. Sinds kort noem ik mij brutaal op mijn twitterpagina onderzoeker 3.0, zonder te weten wat hiermee precies bedoeld kan worden. De zoektocht naar onderzoeker 3.0 en wat dit precies betekent begint nu. Mede-speurders zijn altijd welkom. En Barbera 3.0? Die komt daarna wel.

Molvania, het land met een moderne constitutie, waar de beslissingen van de ‘Grand Wizard’ alleen kunnen worden herroepen bij volle maan; waar getrouwde stellen zich op Goede Vrijdag onthouden van huiselijk geweld en waarin de Peace Party in 1989 de oorlog verklaarde tegen Slowakije en Polen. Het reisboek zorgt voor een glimlach bij het lezen en de makers hadden waarschijnlijk de grootste lol toen ze dit alles bij elkaar aan het verzinnen waren. Maar het mooie is juist dat niet direct duidelijk wordt dat het om een grap gaat.

Deze ‘reisboekenschrijvers’ staan niet alleen. Op het ONN (Onion News Network) zijn verschillende programma’s te zien waarin satire wordt verpakt naar de werkelijkheid. Mijn favoriet is de aflevering: Facebook, Twitter Revolutionizing How Parents Stalk Their College-Aged Kids van Today Now! In Nederland kunnen we sinds een paar jaar satirisch nieuws lezen op Speld. Hoewel de tagline ‘Jouw vaste prik voor Betrouwbaar nieuws’ in de disclaimer wordt ontkracht, blijft het leuk om te lezen.

Maar het wordt serieus wanneer mensen satirisch bedoelde, fictieve content niet kunnen onderscheiden van waarheidsgetrouwe content. Dat ze de tekst lezen en voor waar aannemen en niet bij zichzelf nagaan of de informatie wel klopt. In 1998 creëerde Lyle Zapato de bedreigde diersoort de Boom-octopus. Een docent heeft ooit leerlingen de opdracht gegeven om een essay te schrijven over een bedreigde diersoort. Uit de gegeven lijst kozen sommige leerlingen voor de niet-bestaande Boom-octopus. Zonder na te gaan of dit dier wel bestond of op andere sites werd genoemd, namen de leerlingen informatie over van deze site.

Toen ik dit verhaal vrijdag vertelde bij een VMBO klas, schreeuwde de leerlingen om het hardst dat ze daar nooit in zouden trappen. Ik heb er mijn twijfels bij. Ook ooit een site gevonden waarvan niet meteen duidelijk was of de inhoud waar was, ik zou de leerlingen het graag voorleggen!

Dit artikel verscheen eerder op Contentgirls.