De gemeente Dordrecht experimenteert in het project ‘Burgers aan Zet’ met buurtbudgetten (Samen werken aan de buurtbegroting) en het belonen van goede ideeën (De beste ideeën van de buurt). Na ruim een jaar maken ze de stand van zaken op in het minisyposium ‘Nieuwe democratie & Burgerparticipatie’. Wat zijn geleerde lessen, waarom is de gemeente er mee begonnen en hoe kunnen ze nu verder?

Roel in ’t Veld geeft in zijn presentatie aan dat de representatieve democratie niet meer voldoet. Een kiezer laat zich niet makkelijk representeren door 1 partij. Economisch kan iemand zich aangetrokken voelen bij partij A, ecologisch bij partij B en sociaal bij partij C. Elke individuele mens is te complex en kan zich onmogelijk laten representeren door 1 politicus. Deze politicus krijgt van een kiezer wel een volmacht om de kiezer 4 jaar lang te vertegenwoordigen op alle punten in het politieke debat. De representatieve democratie voldoet voor Roel van ’t Veld niet meer en in het huidige Nederlandse bestel zijn elementen van een participatieve democratie nodig.

Er zijn voldoende voorbeelden van participatie, zo laat Joop Hofman zien. Geheel in de oranjesfeer laat hij een basisopstelling van 11 voorbeelden zien, waaronder de Deventer Wijkaanpak, Wijkcoaches in Enschede, de Smederijen van Hoogeveen of het Nieuw Lokaal Akkoord uit Groningen.

Tenslotte presenteren twee studenten van de Universiteit van Tilburg de resultaten van een onderzoek onder bewoners over hoe zij het experiment ‘De beste ideeën van de buurt’ hebben ervaren. 75% van de bewoners was op de hoogte van het initiatief, maar een kleiner deel heeft uiteindelijk daadwerkelijk geparticipeerd. Een groot deel van de ondervraagden gaf aan dat ze mee hadden gedaan met het project, maar de resultaten van de inspanning niet zagen. Een aanwezige medewerker van de gemeente gaf aan dat door politieke en ambtelijke processen resultaten soms langer op zich laten wachten.

Op de bijeenkomst hoorde ik dat Nederland achterloopt op burgerparticipatie ten opzichte van andere landen. Terwijl ik terug naar de trein loop, blijft nog 1 vraag over: Als participatie nodig is (omdat de representatieve democratie niet meer voldoet) en (een elftal vol) goede Nederlandse voorbeelden beschikbaar is, die door bewoners positief worden gewaardeerd: loopt Nederland nog steeds achter op dit punt?